İnsanlığın geleceğini tehdit eden küresel riskler, Almanya’nın başkenti Berlin’de düzenlenen Dünya Sağlık Zirvesi’nde açıklanan yeni bir raporla yeniden gündeme geldi. Lancet Komisyonu bünyesindeki 35 uzmanın üç yıllık çalışmasıyla hazırlanan araştırmada, sağlık ve yaşam süresini etkileyen 17 temel tehdit incelendi. Raporda, bazı risklerin gerçekleşme olasılığı düşük olsa da sonuçlarının insanlık için yıkıcı olabileceği vurgulandı.
NÜKLEER SAVAŞ VE YAPAY ZEKA ÖNE ÇIKTI
Rapora göre nükleer savaş, küresel ölçekte kıtlığa yol açabilecek sonuçları nedeniyle en ciddi tehditler arasında yer alıyor. Nükleer çatışmaların atmosfer üzerindeki etkilerinin tarımsal üretimi sekteye uğratabileceği ve geniş çaplı açlık krizlerine neden olabileceği değerlendiriliyor.
Yapay zekanın kötü amaçlarla kullanılması da insanlığın geleceği açısından önemli bir risk olarak gösteriliyor. Özellikle yapay zeka destekli biyolojik silahların kontrolsüz biçimde geliştirilmesi ve kullanılması, küresel çapta ağır sonuçlara yol açabilecek senaryolar arasında sıralanıyor.
Raporda ayrıca hava kirliliği, antimikrobiyal direnç, çocuklarda yetersiz beslenme, iklim krizi, konvansiyonel savaşlar ve uluslararası yardımlardaki kesintiler de başlıca küresel tehditler arasında gösteriliyor. Sağlık sorunlarının bölgelere göre farklılaştığı belirtilirken, yüksek gelirli ülkelerde obezite ve ruh sağlığı sorunları, düşük gelirli bölgelerde ise eğitim eksikliği öne çıkan riskler arasında yer aldı.
ULUSLARARASI YARDIMLARDAKİ KESİNTİLER ENDİŞE YARATIYOR
ABD ve İngiltere gibi ülkelerin dış yardım bütçelerinde yaptığı kesintilerin küresel sağlık üzerindeki olası etkileri de raporda ele alındı. Uluslararası sağlık yardımlarının ciddi ölçüde azalması veya çökmesi durumunda, 2100 yılına kadar milyarlarca yıllık sağlıklı yaşamın kaybedilebileceği tahmin edildi.
Bu kaybın yaklaşık yüzde 70’inin, Sahra Altı Afrika’da yaşanabileceği belirtildi. Çocuklarda yetersiz beslenmenin yaygın olduğu bölge, sağlık yardımlarındaki olası gerilemeden en fazla etkilenebilecek yerler arasında gösterildi.
UZMANLARDAN ÖNLEM ÇAĞRISI
Komisyon üyeleri, raporun bir felaket beklentisi oluşturmak yerine karar vericileri harekete geçirmeyi amaçladığını bildirdi. İklim değişikliğine karşı sıcaklık artışını sınırlayacak politikaların uygulanması ve yeni teknolojilere yatırım yapılması gibi adımların riskleri azaltabileceği ifade edildi.
Uzmanlar, hükümetlerin olası tehditleri önceden belirlemek, etkilerini sınırlamak ve krizlere hazırlıklı olmak için gerekli kaynakları ayırması gerektiğini vurguladı.
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
